Họa chăng có đôi lần các nhà thiết kế bất chợt nổi hứng đưa chủ đề “Geisha” vào bộ sưu tập của mình, các cô gái mới có cơ may hiếm hoi khoe sắc vóc dáng Á Đông bên cạnh những gương mặt đình đám khác.

Từ Claudia Schiffer tới Gisele Bundchen, hình mẫu một chân dài thực thụ đóng khung trong những quy chuẩn “bất thành văn”: siêu gày, tóc vàng và da trắng. Siêu mẫu châu Á dường như luôn nằm ngoài dòng chảy náo nức của thời trang thế giới và chỉ dám quanh quẩn thể hiện trên “sân nhà”.

Hye Park và Du Juan trong bộ sưu tập của GAP Spring Summer 2008 

Dấu ấn mờ nhạt

Thực ra, trước đó, siêu mẫu châu Á từng xuất hiện trên sàn catwalk quốc tế nhưng số lượng thật ít ỏi. Họ lướt qua tâm trí người xem một cách nhẹ nhàng và cũng chẳng lưu lại nhiều dấu ấn. Một số gương mặt khá nổi gặt hái thành công hồi thập niên 1980-1990 lại chỉ là người gốc Á hoặc họ phải sở hữu những nét vẻ cực kỳ độc đáo. Đó là Philipina Anna Bayle, Kimora Lee Simmons (mang dòng máu Hàn-Phi-Mỹ), Devon Aoki (người Âu gốc Á) và Irina Pantaeva (quê gốc Siberia).

“Thế giới thời trang vẫn chưa sẵn sàng đón nhận siêu mẫu châu Á”, Pantaeva, siêu mẫu từng phải ngược xuôi tìm kiếm cơ hội trên các vỉa hè Paris trong suốt hai năm liền trước khi được nhà thiết kế lừng danh Karl Lagerfield của Channel phát hiện, cay đắng nhận xét. Nhà thiết kế đổ lỗi cho những người phụ trách khâu tìm kiếm và tuyển dụng người mẫu trong việc thiếu hụt gương mặt Á Đông trên sàn catwalk thế giới. Họ cũng “buộc tội” các công ty người mẫu đã không gửi tới những chân dài thuộc đủ mọi chủng tộc, màu da. Nhưng bản thân công ty người mẫu có cái khó riêng của họ: họ đâu dám mạo hiểm cung cấp các chân dài đến từ các nước không phải phương Tây bởi chẳng có gì đảm bảo khả năng thành công của các cô người mẫu này.

Eugenia Mandzhieva – siêu mẫu Nga gốc Á

Bên cạnh đó, vấn đề xuất phát từ chính các nước châu Á. Ở Singapore, người mẫu Tây chụp ảnh quảng cáo trên các tạp chí thời trang và làm đẹp dành cho phụ nữ chiếm tới 73%. Ở Đài Loan là 50%. Những con số thống kê cho thấy những người làm thời trang tại châu Á cũng rụt rè không dám thử sức bằng chính người mẫu bản địa trên sân nhà, chưa nói tới việc vươn ra thế giới.

Tìm đường ra thế giới

Tháng 11 năm 2007, Trương Tử Lâm, vốn là một người mẫu bán thời gian đã đánh bại 105 gương mặt sáng giá khác để đăng quang ngôi vị Hoa hậu thế giới. Đây là người đẹp Trung Quốc đầu tiên giành vương miện cuộc thi sắc đẹp lớn nhất hành tinh kể từ khi Miss World khởi động vào năm 1951.

Người ta bắt đầu ngỡ ngàng nhận ra cái gọi là “vẻ kỳ bí phương Đông” ẩn sau sắc nét thanh mảnh mà không kém phần ấn tượng của những ngôi sao mới nổi như Du Juan – Trung Quốc, Hye Rim Park – mang hai dòng máu Mỹ - Trung và Eugenia Mandzhieva – siêu mẫu Nga gốc Á. Họ thay nhau thổi luồng sinh khí mới cho ngành công nghiệp thời trang, rạng rỡ và đầy tự tin trong những show diễn của các tên tuổi lớn như Dior, Oscar de la Renta và quyến rũ đến mê hồn trong hàng loạt chiến dịch quảng bá cho nhiều “đại gia” như Louis Vuitton. Dolce & Gabana và Moschino.

Người mẫu Du Juan cùng các đồng nghiệp Irina Lazareanu, Lily Donaldson, Doutzen Kroes, Chanel Iman, Jessica Stam, Catherine McNeil, Anja Rubik

Không còn cảnh tượng chị em phụ nữ Âu – Mỹ “độc quyền” diện giày cao gót xịn, mặc áo jacket 2.000 đô và tung tăng túi xách tay 800 đô. Nhật Bản và Trung Quốc đang trở thành thị trường đầy tiềm năng khiến các thương hiệu thời trang danh tiếng lẫy lừng không thể ngoảnh mặt ngó lơ. Số liệu thống kê của Master Card cho thấy mức tiêu thụ các sản phẩm cao cấp ở Trung Quốc tăng 12% mỗi năm và đến năm 2016, sẽ đạt 44 tỷ đô.

Nghiên cứu của Goldman Sachs dự báo trước năm 2015, Trung Quốc sẽ chiếm khoảng 29% thị trường đồ cao cấp trên thế giới, thay thế địa vị thống trị của Nhật Bản. Để đạt được mục tiêu chinh phục thành công hai “mỏ vàng” đầy hứa hẹn này, các đại gia trong làng thời trang thế giới không còn cách nào khác là bắt đầu mời gọi những gương mặt Á Đông. Chỉ với các siêu mẫu châu Á, họ mới tự tin làm thỏa mãn gu thời trang đang ngày càng tân tiến của phụ nữ khu vực này.

Hye Park trên sàn diễn thường niên tại Paris. Cô cao 1m80, 84-61-86. Sinh năm 1982

Cái tên đầu tiên cần phải nhắc tới trong làn sóng siêu mẫu Á chính là cô gái từng theo học ngành múa ballet Du Juan đến từ Thượng Hải. Một năm sau khi giành giải thưởng Siêu mẫu của năm tại lễ trao giải thời trang Trung Quốc (2004), Du trở thành gương mặt châu Á đầu tiên trên bìa tạp chí Vogue ấn bản tại Pháp. Giờ đây, người đẹp 21 tuổi diễn trung bình 50 show trong một mùa thời trang và liên tục xuất hiện trong các chiến dịch quảng cáo của Luis Vuitton, Yves Saint Laurent.

Một gương mặt đình đám khác là cô gái 20 tuổi người Hàn Quốc Kang Seung-hyun. Năm 2008, cô là người mẫu châu Á đầu tiên giành chiến thắng tại cuộc thi Siêu mẫu thế giới đã có 27 năm lịch sử của Ford. Thành công này mang tới Seung-hyun bản hợp đồng trị giá 250.000 đô với Ford Models đồng thời góp mặt trong gân 20 show thời trang và chụp ảnh quảng cáo. “Thời trang đang thay đổi”, Kang Seung-hyun thổ lộ. “Ngày càng có nhiều nhà thiết kế nhận ra các cô gái châu Á hoàn toàn có thể trở thành siêu mẫu quốc tế”.

Kang Seung-hyun trong sản phẩm quảng cáo thời trang. Kang sinh năm 1987, cao 1m78 và các số đo ổn định 81-61-89

Các hãng mỹ phẩm lớn ở châu Á cũng dần dần thay đổi chiến lược với đội ngũ người mẫu “gà nhà”. Thương hiệu mỹ phẩm nổi tiếng Nhật Bản Shiseido, do lo sợ dòng sản phẩm chăm sóc mới sẽ thua kém trong cuộc đua tranh với các đối thủ khác đã quyết định mời chính những nữ diễn viên Nhật làm gương mặt đại diện. Với khẩu hiệu “Phụ nữ Nhật vô cùng xinh đẹp”. Shiseido đã chấp nhận thử thách khi đi ngược lại truyền thống của hãng này là sử dụng người mẫu châu Âu. Kết quả Shiseido thu được thật đáng thèm muốn: doanh thu của loại dầu gội mới đạt 155 triệu đô ngay trong năm đầu tiên ra mắt tại thị trường nội địa.

Những tên tuổi như Vivienne Tam, Anna Sui, Derek Lam và Phillip Lim đều tin tưởng gửi gắm sáng tạo của mình cho các siêu mẫu châu Á. “Trước đây, khi tôi cố gắng mời những người mẫu Á, mọi người cho rằng tôi bị điên”. Vivienne Tam, nhớ lại. Về phía công ty tuyền người mẫu, họ mạnh dạn gửi lời mời tới chân dài châu Á nhiều hứa hẹn. Phó chủ tịch IMG Models, công ty hiện đang “nắm giữ” các tên tuổi như Du Juan, Naomi Campbell, Ujiwala Raut (Ấn Độ) và Sonny Zhou (Trung Quốc) cho biết: “Sẽ là thách thức lớn nếu đưa nhiều gương mặt Á lên sàn catwalk. Nhưng chúng tôi luôn sẵn sàng giúp họ quảng bá tên tuổi và khẳng định vị thế của mình ở khắp nơi trên thế giới”.

Thành công mà những chân dài châu Á như Du Juan gặt hái được là một phần của bước chuyển vĩ đại diễn ra trong một phần của bước chuyển vĩ đại diễn ra trong nội tại ngành công nghiệp thời trang. Xu hướng này đang “dần tiến tới một dấu mốc quan trọng đặc biệt” theo lời Bethann Hardison, siêu mẫu da màu từng lên tiếng cảnh báo về sự hạn chế của những chân dài-không-phải-da-trắng trong nhiều show thời trang.

Danh sách những người mẫu Việt Nam (đã hoặc đang) hoạt động chuyên nghiệp trên những sàn diễn quốc tế có thể đếm trên đầu ngón tay:

Người mẫu Bảo Hòa

Bảo Hòa: Người mẫu độc quyền của công ty thời trang nổi tiếng New York Model Management, xuất hiện trên các tạp chí: Mass Appeal, Cargo, Self, Complex, Elite Hongkong… kế đến là Elle, Vogue, Trane, Esquire, Men’s Health, cũng như trong các chương trình biểu diễn ở Mỹ và nhiều nước châu Á.

Bebe Minh Thúy: ký hợp đồng 3 năm với Bigfoot Entertainment, quảng cáo cho Reebok, Caravan Hotel, Remy Martin và Fashion TV, xuất hiện trong bộ lịch Underwater Calendar 2007 (một sô chụp hình độc quyền hằng năm cho f.TV).

Nathan Lee (tên thật Trúc Lân): nam người mẫu độc quyền của công ty Elite Model Management quốc tế, xuất hiện trên các tạp chí: Numero homme, Optimum, UpStreet, I’Uomo Vogue Arena Uk, Jalouse, Esquire Uk, I’Officel Homme… và trong các show thời trang của các nhãn hiệu như Rykiel Homme, Yohji Yamamoto, Issey Miyake, Stephan Schneider, Paul & Joe, Lanvin, Jean Paul Gaultier, Gas, Benetton, Gap, Givenchy, I’Oreal…

Vũ Nguyễn Hà Anh: người mẫu MOT Model Agency (Anh), được mời chụp hình cho: Remy Martin, Toni & Guy, Redken 5th Avenue, DKNY, Eve Lom, Boby Shop, Balleys, Virgin, Microsoft.